|
22.03.1394 - 27.10.1449
Jeden z najwybitniejszych średniowiecznych astronomów. Władca Samarkandy. Większą częsć swojego życia poświęcił nauce. Wykazywał znaczną niechęć dla prowadzenia działań wojennych. Interesował się również literaturą, malarstwem i architekturą. Twórca własnej szkoły astronomicznej. W latach 1428-1429 wybudował dostrzegalnię astronomiczną na wzgórzu Kuhak nieopodal Samarkandy. Znajdował się tam najwiekszy naświecie - 40 metrowy murowany sekstans. Oczywiście był to tzw. instrument przejściowy - umożliwiał obserwacje obiektów przechodzących przez południk miejscowy. Umożliwiał on uzyskanie zdolności rozdzielczej około 1/10" - znacznie ponizej zdolności rozdzielczej oka - jedynego instrumentu optycznego przeznaczonego do obserwacji nieba - dostępnego w tych czasach. Obserwatorium wyposażone było również w wiele innych instrumentów i bogaty księgozbiór. Dzięki nim wyznaczył nachylenie ekliptyki do równika niebieskiego oraz szerokość geograficzną obserwatorium. Do obliczenia tej pierwszej wartości zastosował wzór:
ε=0.5*(z1-z2)
ε - nachylenie ekliptyki do równika niebieskiego
z1 - odległość zenitalna Słońca górującego w czasie zimowego przesilenia
z2 - odległość zenitalna Słońca górującego w czasie letniego przesilenia
Szerokość geograficzną obliczył następująco:
φ=0.5*(z1+z2)
Z wysoką dokładnością wyznaczył długość trwania roku gwiazdowego i zwrotnikowego, okresy synodyczne Księżyca oraz pieciu planet, położenie punktu równonocy wiosennej i roczną precesję. Największym jego dziełem były "Nowe Tablice Gwiezdne" zawierające wyżej wymienione stałe astronomiczne, tablice ruchu planet i katalog położeń 1019 gwiazd. Znajdowały się tam również tablice trygonometryczne, rozwiązania równań algebraicznych, tablice czasu w różnych systemach kalendarzowych, problemy i metody astronomii praktycznej oraz ruchu planet. Wyznaczył też położenie współrzędne geograficzne 863 miejscowości w Azji, Europie i Afryce. Uług zginął 27 października, zamordowany na polecenie własnego syna.
|
|
